Fascisme iku ideologi politik otonom ekstrim ingkang dominan ing nagara-nagara Eropa ing wektu antara perang donya II. Iki dipunparingiaken kaliyan diktator, penindakan paksa pambantayan oposisi, nasionalisme keras, militarisisme lan anti-komunisme. Pendiri lan ideologis utama fascisme dipunparingiaken ingkang dipunparingiaken ingkang nggaweni politisi Itali Beningto Mussolini.

Asal istilah

Istilah \"fascisme\" asalipun saka basa Itali \"fascio\", kang tegesipun \"kawonten\" utawa \"gumpai\". Mussolini nggunakaken istilah iki kanggé naming gerakan politikipun \"Fasci Italiani di Combattimento\" (\"Itali Bojong Sembada\"), kang dipunadegakaken ing taun 1919. Simbol fascisme iku kaitan wiji ingkang dipunparingiaken kanthi alat pamusuh (fasci) kang dipunparingiaken ingkang nggantosaken simbol kekuasaan lan kesatuan Roma Kuno.

Aspek utama fascisme

Ideologi fascisme dipunbangun kanthi beberapa prinsip kunci. Ingkang paling awal, iku totalitarisme—negara nggabungaken segala bidang kehidupan, laki-laki pribadi penuh dipunbawahi ingkang bilih kepentingan nagara. Ingkang kaping loro, iku nasionalisme agresif, kang sering dipunparingiaken ingkang ngganti shovinisme lan rasisme. Fascis nganggep nagara ingkang paling tinggi lan ngadegakaken ekspansi lan panggumpatan wilayah asing.

Ingkang kaping tiga, fascisme negatifkan demokrasi, parlemenisme lan perang klas, nggantosaken nggadegakaken fasisisme (prinsip furer), nggadegakaken kekuasaan ing tangki siji pemimpin. Ingkang kapingapat, rezim fascisme nggantosaken polisi rahasia, sensur lan teror kanggé nggandakaken segala pambantayan. Ideologi ugi nggadegakaken militarisisme, kultu perang lan kekuatan.

Fascisme Itali

Fascisme Itali dipunwujudake ing gelombang kecewa wektu akir perang donya I, krisis ekonomi lan takut ingkang nggadegakaken komunisme. Pada Oktober 1922, Mussolini ngadegakaken \"Pemimpin Rombak\" (Pada 1922, Mussolini ngadegakaken \"Pemimpin Rombak\"), kemudian raja Itali memutuskan kanggé nggadegakaken pemerintah. Pada 1925, Mussolini ngadegakaken diktator, nggandakaken partai oposisi, ngadegakaken polisi rahasia lan ngadegakaken propaganda aktif.

Fascisme Itali luwih cendekak tinimbang nasionalisme Jerman, lan awalipun ora ngeragut teori rasial. Nanging, ing taun 1938, dipunpengaruhi Ghitler, rezim Itali ngadegakaken undang-undang rasial kontra Yahudi.

Nasionalisme minangka varian fascisme

Nasional-sosialisisme ing Jerman, dipun pimpinake Adolfo Hitler, sering dipunparingiaken minangka paling ekstrim saka fascisme. Nasionalisme Jerman nggandakaken teori rasial pseudoscience, antisemitisme agresif lan ide \"ruang hidup\" kanggé nasionalitas Jerman ing timur. Iki iku rezim nazi kang ngadegakaken Perang Dunia II lan Holocaust, kang nggandakaken ratusan juta jiwa.

Punahing fascisme

Perang donya II punah ing pungkasan pengusir negara-nagara fascisme. Pada 1943, Mussolini dipunparingiaken, lan dipunparibumi ing taun 1945. Pada Jerman, rezim fascisme punah ing Mei 1945 sawise kekalahan ing perang. Sawise perang, fascisme dipunparibumi ing proses Nuremberg, lan ideologi punika dipunparingiaken minangka pelanggaran.

Arti modern istilah

Sakawenika, istilah \"fascisme\" sering dipunparingiaken minangka tuduhan politik kanggé nggantosaken segala pemerintahan otonom, diktatorisme utawa ultra-nasionalisme. Nanging, para sejarawan nggandakaken, fascisme iku fenomena historis khusus, kaitan karo nagara, pemimpin lan wektu. Pemakaian batin istilah iki bakal nggandakaken makna lan menurunkan tragédi korban rezim fascisme.

Permanent link to this publication: